Teşkilat ve Mevzuat Açısından Gelişimi

Kamu Hukuku – Özel Hukuk Ayrımı

Spor hukuku, kamu hukuku ve özel hukuk kurallarının kesişiminde yer alan bir alandır. Hukuk, öngördüğü kuralların özelliklerine göre iki ana bölüme ayrılır: kamu hukuku ve özel hukuk. Kamu hukuku, devlet ile bireyler veya devletin kendi kurumları arasındaki ilişkileri düzenler. Bu alanda devlet, kamu yararının temsilcisi olduğu için birey karşısında üstün konumdadır; bu nedenle taraflar arasında eşitlik ve irade serbestliği ilkelerinden söz edilemez.

• Anayasa hukuku: Devletin temel organlarının kuruluşunu, yetki ve işleyişini; kişilerin temel hak ve hürriyetlerini düzenler.
• İdare hukuku: İdarenin kuruluş ve işleyişini, idari işlemleri, kamu hizmeti ve kamu görevlilerini düzenler.
• Ceza hukuku: Suçları ve cezaları belirler; ceza muhakemesi hukuku ise suçluların takibi ve yargılanması usullerini düzenler.
• Vergi hukuku: Devletin mali faaliyetlerinin hukuki yönünü ve vergilendirme kurallarını inceler.
• Devletler genel hukuku: Devletlerin birbirleriyle ve uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini düzenler.

Özel hukuk ise bireylerin ve özel hukuk tüzel kişilerinin kendi aralarındaki ilişkileri eşit şartlarda düzenler. İrade serbestisi ve tarafların eşitliği esastır. Medeni hukuk, borçlar hukuku, ticaret hukuku, devletler özel hukuku, iş ve sosyal güvenlik hukuku, medeni usul hukuku ile icra ve iflas hukuku özel hukukun alt dallarıdır.

Hukukun Kaynakları

Hukuk kurallarının ortaya çıkış biçimi hukukun şekli kaynaklarını; kuralların oluşmasına etki eden unsurlar ise maddi kaynakları ifade eder. Yürürlükteki tüm hukuk kurallarına pozitif hukuk denir. Pozitif hukukun asli kaynakları yazılı ve yazılı olmayan kaynaklardır; doktrin ve içtihatlar ise yardımcı kaynaklardır. Türk Medeni Kanunu’na göre hâkim, kanunda hüküm bulamazsa örf ve âdet hukukuna, o da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacaksa ona göre karar verir.

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Ancak temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar ile kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda bu yetki kullanılamaz. Normlar hiyerarşisinde kanunlar kararnamelerden üstündür; çelişme hâlinde kanun hükümleri uygulanır. Olağanüstü hâllerde ise Cumhurbaşkanı, olağanüstü halin gerektirdiği konularda kanun hükmünde kararname çıkarabilir. Bu kararnameler Resmî Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin onayına sunulur. Olağanüstü kararnamelerin anayasaya aykırılığı ileri sürülemez; ancak TBMM tarafından kanuna dönüştürüldüklerinde Anayasa Mahkemesi denetimine açık hale gelirler.