İşletme Yönetiminde Temel Kavramlar

İşletme Yönetiminde Temel Kavramlar

İşletme bilimi, insan ihtiyaçlarının karşılanması için yürütülen ekonomik faaliyetleri inceler. Toplumu oluşturan bireyler, yaşamlarını sürdürebilmek için çeşitli mal ve hizmetlere ihtiyaç duyar. İnsan ihtiyaçları sınırsız ve tekrarlayıcıdır; ancak doğa sınırlı tatmin araçları sunar. Bu nedenle insanlar, ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli faaliyetlerde bulunur.

İhtiyaçlar temel olarak birincil ve ikincil olarak sınıflandırılır. Birincil ihtiyaçlar (yeme, içme, barınma) doğuştan gelir ve yaşamsal önem taşır. İkincil ihtiyaçlar ise toplumsal ve kişisel arzulardan doğar; örneğin sevgi, kendini geliştirme ve saygı görme. Abraham Maslow'un 1943'te ortaya koyduğu İhtiyaçlar Hiyerarşisi, bu ihtiyaçları beş basamakta ele alır: fizyolojik ihtiyaçlar, güvenlik, ait olma ve sevgi, saygınlık ve kendini gerçekleştirme. Alt basamaktaki ihtiyaçlar belirli ölçüde karşılanmadan üst basamaklara geçilemez.

Ekonomik mal ve hizmetler, insan ihtiyaçlarını gidermeye yarayan, kıt olan ve bedel ödenerek elde edilen unsurlardır. Mallar somut nesnelerdir (televizyon, gömlek), hizmetler ise soyut faaliyetlerdir (eğitim, sağlık, bankacılık). Bu mal ve hizmetleri üretmek için doğal kaynak, emek, sermaye, girişimci ve bilgi gibi üretim faktörleri kullanılır. İşletmeler, bu faktörleri etkin bir şekilde birleştirerek kârlılık, toplumsal fayda ve süreklilik gibi amaçlara ulaşmaya çalışır. İşletme bilimi, işletmelerin iç ve dış çevreleriyle etkileşimlerini, bu süreçteki sebep-sonuç ilişkilerini ve amaçlarına en verimli biçimde nasıl ulaşacaklarını araştırır. Tüketiciler ise üretilen mal ve hizmetleri satın alarak fayda sağlar ve işletmelerin varlık nedenini oluşturur.