Spor İşletmeciliğinde Temel Kavramlar ve İşletme Türleri

Spor İşletmeciliğinde Temel Kavramlar

Spor işletmeciliği, spor ve işletme kavramlarının kesişiminde yer alan multidisipliner bir alandır. Spor; bedensel veya zihinsel gelişim amacıyla kurallara uygun olarak yapılan hareketlerin tümüdür. Serbest zaman aktivitesi, profesyonel meslek veya yarı profesyonel uğraş olarak sınıflandırılabilir. Spor, bireysel ve kitlesel faydaları olan, yaşam boyu sürebilen ve eğitim amaçlı da kullanılabilen bir olgudur. Günümüzde ticari bir alana dönüşmüş ve büyük bir endüstri haline gelmiştir.

İşletme ise var olan bir ihtiyacı karşılamak için üretim faktörlerini (doğal kaynaklar, emek, sermaye, girişimcilik) bilinçli bir şekilde bir araya getirerek mal veya hizmet üreten kurumdur. İşletmelerin temel amacı mal ya da hizmeti ayrı ayrı veya birlikte üretmektir. Bu süreçte planlama, örgütleme, yöneltme, denetleme gibi yönetim fonksiyonları devreye girer. İşletmeler ürettikleri çıktıya göre mal üreten ve hizmet üreten işletmeler olarak ikiye ayrılır.

Spor İşletmesi ve Özellikleri

Spor işletmesi, spor ürünü veya hizmeti üreten kurumlardır. Bu işletmeler; eğitim, yarışma, sağlık veya eğlence amaçlı kurulabilir. Spor işletmelerinde üretilen ürünün stoklanamaz, üretildiği anda tüketilir, esnek değildir ve bekletilemez. Bu nedenle hizmet kalitesi ve tüketici memnuniyeti ön plandadır. Spor işletmeleri profesyonel ve tüketim odaklı olarak sınıflandırılabilir. Spor endüstrisi dünya genelinde havacılık gibi büyük sektörlerden bile daha büyük bir pazar oluşturmaktadır. Türkiye'de spor tesislerinin işletmeciliği özellikle 1986 yılından sonra yaygınlaşmıştır.

İşletme Türleri

İşletmeler çeşitli ölçütlere göre sınıflandırılabilir. Faaliyet alanlarına göre üretim, ticaret ve hizmet işletmeleri olarak üçe ayrılır. Üretim işletmeleri hammaddeyi işleyerek somut ürünler üretir; ticaret işletmeleri ürünleri değişikliğe uğratmadan tüketiciye sunar; hizmet işletmeleri ise sağlık, eğitim, turizm gibi alanlarda soyut hizmetler sunar.

Büyüklüklerine göre işletmeler; mikro, küçük, orta, büyük ve dev işletmeler olarak beş gruba ayrılır. Bu sınıflandırmada çalışan sayısı, yıllık satış hasılatı ve bilanço büyüklüğü gibi niceliksel ölçütler kullanılır. Mülkiyete göre ise özel, kamu, karma ve yabancı sermayeli işletmeler bulunur. Kamu işletmeleri döner sermayeli, katma bütçeli, yerel yönetim işletmeleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri olarak kendi içinde ayrılır.

Üretilen mal ve hizmetin dayanıklılığına göre dayanıklı mal (beyaz eşya, otomobil) ve dayanıksız mal (ekmek, meyve) şeklinde ayrım yapılır. Tüketici türlerine göre son tüketiciye yönelik işletmeler ve aracı tüketicilere yönelik işletmeler olarak sınıflandırılır. Teknik özelliklerine göre ise emek yoğun ve sermaye yoğun işletmeler olarak ikiye ayrılır. Emek yoğun işletmelerde üretimde işgücü ağırlıklıdır; sermaye yoğun işletmelerde ise ileri teknoloji ve yüksek sabit sermaye kullanılır.