Spor Yönetimi Kavramı

Spor Yönetimi Kavramı

Yönetim, insanlık tarihiyle birlikte var olan evrensel bir süreçtir. İnsanlar toplumsal yaşamda diğer bireylerle ilişkilerini düzenlerken aslında yönetimsel eylemlerde bulunur. Günümüzde yönetim bir bilim, yöneticilik ise bir meslek dalı haline gelmiştir. Yöneticiler, örgütlerini başarılı biçimde yönetmek için yönetim biliminin ilke ve süreçlerinden yararlanır. Bu durum spor alanı için de geçerlidir.

Yönetim kavramı ekonomistlere göre üretim faktörlerinden biri, yönetim bilimcilere göre ise bir otorite sistemidir. Sosyoloji, psikoloji, hukuk, tarih ve siyaset bilimi gibi alanlarla yakından ilişkilidir. Ortak nokta, yönetimin insan çabaları aracılığıyla amaçlara ulaşma süreci olmasıdır. Yönetim; saptanan amaçlara en etkin ve verimli şekilde ulaşmak için insanların çabalarını birleştiren ve düzenleyen faaliyetler bütünüdür. Planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetleme işlevlerinden oluşur. İyi bir yönetim; kaynak israfı olmadan işlerin daha basit, daha ucuz ve daha kaliteli yapılmasını sağlar.

Yönetim, işlerin yapılmasını sağlama sanatıdır. Bilim sayılması için belirli koşullar gerekir: İlgili alanda sistematik bir bilgi kümesinin oluşması ve doğruluğu kanıtlanmış kuram, kural ile ilkelerin ortaya konulması. Yönetim, disiplinler arası bir görünüm sergiler. Ekonomiden hukuka kadar uzanan geniş bir sosyal bilimler yelpazesinin kesişme noktasında yer alır. Günümüzde yönetim bilimi olarak 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmış, 20. yüzyılda hızla gelişmiştir. Spor ortam ve teknikleri de bu bilimsel gelişmelerden payını almıştır.

Spor yönetimi kavramının kökeni Antik Yunan dönemine uzanır. Antik olimpiyatların düzenlenmesi, Roma dönemindeki gladyatör gösterileri ve büyük organizasyonların yönetimi, spor yönetiminin ilk örnekleri arasında sayılabilir. Avrupa kıtası hem antik hem modern olimpiyat oyunlarının ortaya çıkış yeri olarak spor yönetiminin doğduğu bölge kabul edilir. 1960'lı yıllardan itibaren spor endüstrisinin büyümesi, spor yönetimi olgusunun değerini artırmıştır. Spor günümüzde küresel bir endüstri haline gelmiştir; ürün olarak depolanamayan ve anında tüketilen organizasyonları içerir. Sporun yaygınlaşması ve uluslararası alanda başarı elde edilmesi büyük ölçüde güçlü bir teşkilatlanmaya ve etkin bir yönetime bağlıdır. Tarihinin büyük bölümünde gönüllülük ve amatör ruhla yönetilen spor, günümüzde profesyonel bir yönetim anlayışı gerektirmektedir.

Spor yönetimi, genel yönetim ilke ve kurallarının spor alanına uygulanmasıdır. Bu bağlamda spor ile ilgili örgüt veya organizasyonun belirlenen amaçlar doğrultusunda fiziki ve beşeri kaynaklarını en etkili ve verimli şekilde kullanması için kararlar alma ve bu kararları uygulama sanatıdır. Bir bilim dalı olarak spor yönetimi; spor tesisleri, spor organizasyonları, spor kulüpleri, spor mevzuatı, spor politikası ve insan kaynaklarının etkinliği üzerine çalışır. Spor kurumları, federasyonlar ve kulüpler, halkla sürekli iş birliği içinde olan yapılar olduğundan dinamik bir yönetim anlayışına sahip olmalıdır. Spor yönetimi aynı zamanda spor hizmetlerini önceden belirlenen hedeflere ulaştırmak için mevcut insan ve maddi kaynakları en etkili biçimde kullanma çalışmalarıdır. Sporu bir devlet hizmeti olarak gören toplumlarda ise spor yönetimi, kamu yönetiminin spora uygulanması olarak değerlendirilir.