Alt Ekstremite Kemikleri
Alt Ekstremite Kemikleri
Alt ekstremite kemikleri, gövdeyi yere bağlayan ve yük taşıyan yapı olarak hareket sisteminin temelini oluşturur. Bu bölüm kavşak kemiği ve serbest alt taraf kemikleri olarak iki ana başlıkta incelenir. Kavşak kemiği os coxae, serbest alt taraf kemikleri ise femur, patella, tibia, fibula ve ayak iskeletinden meydana gelir.
Kalça Kemiği (Os Coxae)
Kalça kemiği, alt ekstremiteyi aksiyel iskelete bağlayan düzensiz tipte bir kemiktir. Ergenlikte birbiriyle kaynaşan ilium, ischium ve pubis adlı üç ayrı kemikten oluşur. Iliumun üst kenarı crista iliaca, ön ve arka uçları ise spina iliaca anterior superior, spina iliaca anterior inferior, spina iliaca posterior superior ve spina iliaca posterior inferior olarak adlandırılır. Üç kemiğin birleştiği lateral yüzdeki derin çukur acetabulum; hemen altındaki büyük delik ise foramen obturatumdur. Iliumun medial yüzündeki kulak biçimli alan facies auricularis, ischiumun aşağı-arkaya bakan kaba bölümü tuber ischiadicum, pubisin üst ve alt kolları ise ramus superior ve ramus inferior olarak bilinir.
Femur (Uyluk Kemiği)
Femur vücudun en uzun kemiğidir ve boyun yaklaşık dörtte biri kadardır. Proksimalde yuvarlak eklem yüzü caput femoris, onu destekleyen ince bölüm collum femoris olarak adlandırılır. Collum femorisin lateralindeki çıkıntı trochanter major, medialindeki çıkıntı ise trochanter minordur. Femur gövdesinin arka yüzündeki paralel çizgiler linea asperayı oluşturur; distal uçta ise condylus medialis, condylus lateralis ve bunların üzerindeki epicondylus çıkıntıları bulunur.
Patella (Diz Kapağı)
Patella, quadriceps femoris tendonu içine yerleşmiş susamsı tipte bir kemiktir. Tabanı yukarıda, tepesi aşağıda olan üçgen biçimindedir. Arka yüzü femur distal ucu ile eklemleşerek diz ekleminin ön bölümünü korur.
Tibia ve Fibula
Tibia, bacakta medialde yer alan uzun kemiktir; proksimalde condylus medialis ve lateralis ile bunların epicondylus çıkıntılarına sahiptir. Ön yüzdeki belirgin çıkıntı tuberositas tibiae, alt uçtaki aşağı uzanan çıkıntı ise malleolus medialistir. Fibula ise bacakta posterolateralde bulunur; proksimalinde caput fibulae ve collum fibulae seçilir, distalindeki şişkinlik malleolus lateralis olarak adlandırılır. Her iki kemiğin birbirine bakan kenarları margo interosseus ile bağlanır.
Ayak Kemikleri
Ayak iskeleti tarsal kemikler, metatarsal kemikler ve falankslar olmak üzere üç bölümde incelenir. Tarsal bölgede sekiz kısa kemik bulunur; proksimal sırada talus ve calcaneus, distal sırada os naviculare, üç cuneiform kemik ve os cuboideum yer alır. Beş metatarsal kemik uzun kemiktir ve proksimalde basis, distalde caput ile tanımlanır. Ayak parmaklarında başparmakta iki, diğer parmaklarda üçer falanks bulunur; proksimal, orta ve distal falanks olarak ayrılır.
- Alt ekstremite; kalça, uyluk, diz, bacak ve ayak kemiklerinden oluşur.
- Os coxae; ilium, ischium ve pubis kaynaşmasıyla meydana gelir.
- Femur vücudun en uzun kemiğidir.
- Patella susamsı bir kemiktir ve diz eklemini korur.
- Tibia medialde, fibula posterolateralde yer alır.
- Ayakta sekiz tarsal, beş metatarsal ve on dört falanks bulunur.
Alt ekstremite kemiklerinin parça adları, spor hareketlerinin doğru tanımlanması, kuvvet aktarımının anlaşılması ve alt ekstremite yaralanmalarında doğru terminolojinin kullanılması açısından büyük önem taşır.