Kemik Dokusunun Görevleri ve Yapısı
Kemik Dokusunun Yapısı
Kemik, bol damarlı, mineralize bir bağ dokusudur. Organik maddeler (kollajenler) esneklik, inorganik maddeler (kalsiyum bileşikleri) sağlamlık sağlar. Kemiğin dış tabakası korteks (sıkı kemik), iç bölümü ise spongiöz (süngerimsi) kemik olarak adlandırılır. Uzun kemiklerde uç bölümler epifiz, orta bölüm diafiz, büyüme bölgesi ise metafizdir. Kemiğin dış yüzeyini periost zarı örter; bu zar kemiğin enine büyümesini, onarımını ve ağrı algısını sağlar.
Kemiklerin Görevleri
- Vücuda destek sağlar ve şekil verir.
- Hayati organları korur (beyin, kalp, akciğerler).
- Kaslarla birlikte hareketi mümkün kılar.
- Kalsiyum ve fosfor gibi minerallerin deposudur.
- Kan hücrelerinin üretiminde rol oynar (kemik iliği).
İskelet Sistemi: Aksiyel ve Appendiküler
İnsan iskeleti temel olarak iki bölüme ayrılır: aksiyel iskelet (orta hat kemikleri) ve appendiküler iskelet (aksiyel iskelete eklenen uzuv kemikleri). Aksiyel iskelet; kafa kemikleri, omurga ve göğüs kafesinden oluşur.
Aksiyel İskelet
Kafa Kemikleri (Cranium)
Kafa iskeleti, beyni çevreleyen nörokranium ve yüz iskeletini oluşturan visserokranium olmak üzere iki gruba ayrılır.
Omurga (Columna Vertebralis)
Omurga, omurların (vertebra) eklemlerle birleşmesiyle oluşan sütundur. Erişkinlerde yaklaşık 60-70 cm uzunluğundadır. Sağlıklı omurgada önden bakıldığında düz, yandan bakıldığında S şeklinde eğrilikler görülür. Öne doğru dışbükey eğrilikler lordoz, arkaya doğru olanlar kifozdur. Yanlara doğru anormal eğrilikler skolyoz olarak adlandırılır. Omurgada 7 servikal, 12 torakal, 5 lumbal, 5 sakral (kaynaşarak sakrum) ve 3-4 koksigeal (kaynaşarak koksiks) omur bulunur. Omurlar C1-C7, T1-T12, L1-L5, S1-S5, Co1-Co3/4 şeklinde kodlanır. C1 (Atlas) ve C2 (Axis) özel adlara sahiptir. Her omur, önde corpus vertebrae (cisim) ve arkada arcus vertebrae (kemer) olmak üzere iki ana parçadan oluşur; aralarında foramen vertebrale bulunur. Çıkıntılar (processus) kas ve bağların tutunma noktalarını oluşturur.